Бэлчээр тэжээл, усан хангамж

МАЛ АЖ АХУЙН САЛБАРЫН 2019-2020 ОНЫ ӨВӨЛЖИЛТ, ХАВАРЖИЛТЫН БЭЛТГЭЛ ХАНГАСАН БАЙДАЛ 

Эрх зүйн акт:

  1. Засгийн газрын 2019 оны 285 дугаар тогтоол
  2. Аймгийн Засаг даргын 2019 оны А/267 дугаар захирамж
  3. ХХААХҮСайдын 01 албан даалгавар, АЗД-ын 01 албан даалгавар

Зохион байгуулсан үйл ажиллагаа:

Аймгийн хэмжээнд 2019-2020 оны мал аж ахуйн салбарын өвөлжилт, хаваржилтыг өнтэй давах бэлтгэл ажлыг хангах хүрээнд дараах арга хэмжээ авч ажилласан.

Говьсүмбэр аймаг нь 2018 оны жилийн эцсийн мал тооллогоор нийт 427460  толгой  мал тоолуулсан. Хонин толгойд шилжүүлсэнээр 606910 малтай. Ашиглагдаж байгаа 465748.22 га бэлчээртэй.

2019-2020 оны өвөлжилтийн бэлтгэл хангах хүрээнд Монгол улсын Засгийн газрын 285 дугаар тогтоол түүний төлөвлөгөө, Говьсүмбэр аймгийн өвөлжилтийн бэлтгэл хангах ажлын төлөвлөгөө зэргийг үндэслэн байгууллагын төлөвлөгөө боловсруулан хэрэгжилтийг ханган ажиллалаа.

Сумдын Хөдөө аж ахуйн тасагтай хамтран өвөлжилтийн бэлтгэл хангах талаар гарсан шийдвэр, албан даалгаврыг малчдад хүргэх ажлыг зохион байгуулж, Баянтал сум 54, Сүмбэр сум 386, Шивээговь сум 74, нийт 514 малчин өрхөд хүргүүлсэн.мулё

Энэ жил аймгийн хэмжээнд нийт малын 30 хувийг эдийн засгийн эргэлтэнд оруулахад 12557 малыг хүнсэнд, 109315 малыг зах зээлд борлуулж, 2677.6 тн мах бэлтгэх ба энэ зардлаараа үлдэх малаа тэжээж, цагийн хүндийг эрсдэлгүй давах боломжтой.

Малчдын бэлтгэсэн өвс, тэжээл:  Сүмбэр сум 3285 тн өвс, 200 тн тэжээл, Баянтал сум 405 тн өвс, 51.9 тн тэжээл, Шивээговь сум 600 тн, 24 тн тэжээл бэлтгэсэн.

Малчин өрхийн хашаа, хорооны хангамж 98 хувь, ашиглахад бэлэн худаг, ус 91.7 хувь, усаар хангагдсан өрх 100 хувь байна. Сумдын бэлчээрийн даацын судалгаагаар аймгийн хэмжээнд бэлчээрийн даац 1.3 ц/га, бэлчээрийн хангамж 90.7%-тай байна.

2019 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдөр ХХААХҮЯ-ны харъяа Аймаг дундын отрын бэлчээр ашиглалтын захиргааны дарга, мэргэжилтнүүд, аймгийн ЗДТГ-ын ХОХБТХ-ийн мэргэжилтнүүд, Хэнтий, Говьсүмбэр, Төв, Дундговь аймгийн Хүнс, хөдөө аж ахуйн газрын дарга, холбогдох сумдын Засаг дарга, мал эмнэлгийн байгууллагын болон малчдын төлөөлөл оролцож, Хэрлэнбаян-Улаан, Малх отрын бэлчээр ашиглалтыг зохицуулах үүрэг бүхий орон тооны бус 2 зөвлөлийн уулзалт, хурал зохион байгуулагдсан.  Хурлаар тухайн 2 отрын бүс нутагт мал өвөлжүүлэхээр санал өгсөн аймгуудын зуншлага, намрын бэлчээрийн даац, өвөлжилтийн бэлтгэл хангалтын талаарх мэдээллүүдийг сонсож, отор нүүдлийг хэрхэн зохион байгуулах, отрын бүсэд хэдэн мал оруулах боломжийн талаар хэлэлцэж шийдвэрлэсэн.

Үр дүн: Уулзалт хурлын үр дүнд Малх отрын бүсийн даац багтаамжийг харгалзан Дундговь аймгаас 2019-2020 оны өвөл, хавар 30000 толгой малыг отроор оруулахаар, бусад аймгийн мал, ялангуяа адууг Малх отрын бүсэд өвөлжүүлэхгүй гэж шийдвэрлэсэн.  

Малх отрын бүсэд 2019-2020 оны өвөл, хавар өвөлжиж, хаваржихаар нүүж ирэх 30.0 мян.тол мал бүхий оторчдыг болон манай аймгийн нутгаар дамжин зүүн аймгуудад оторлохоор яваа малчдыг орох, дамжин өнгөрөх замын маршрутыг аймгийн Засаг даргын А/373 тоот захирамжаар тогтоосон. Хэрэгжилтийг ханган ажиллаж байна.

Сумдаас 89 өрхийн 53262 толгой мал цаг хүндэрвэл Дорноговь, Дундговь Хэнтий, Төв, Дорнод аймгийн зарим сумдад отроор өвөлжих, хаваржих санал ирүүлсэн.

Мал сүрэгт хээлтэгч, хээлтүүлэгчийн тохироог тооцоход Бод мал болон хонины хувьд хангалттай. Харин нэг ухнанд 84 хээлтэгч оногдож, 219 ухна дутагдаж байна. Дутагдаж байгаа хээлтүүлэгчийг сайн чанарын хээлтүүлэгчээр нөхөж эрүүл бүс нутгаас хээлтүүлэгч авах, өнжөөн төллүүлэх, заазлалтыг сайн хийж, эдийн засгийн эргэлтэнд оруулах зэрэг арга хэмжээ авсан.  

Монгол Улсын Загийн газрын 2019 оны 185-р тогтоол, ХХААХҮСайдын 2019 оны А-303 дугаар тушаал, аймгийн Засаг даргын 2019 оны А/372 дугаар захирамжийг хэрэгжүүлэх зорилгоор Улсын төсвийн 75.0 сая төгрөгийн хөрөнгөөр бэлчээрийн хортон мэрэгч үлийн цагаан оготнотой энгийн механик аргаар тэмцэх ажил 81.3 хувийн техник  үр дүнтэй хийгдсэн. 

мулёхуж

 

Мал аж ахуйн өвөлжилт, хаваржилтын бэлтгэл ажил сумдын түвшинд 75.3, аймгийн нэгдсэн дүнгээр 106.1 хувьтай хангагдсан.

Тэжээлийн ургамал тариалалт:

Бэлчээрийн менежментийг сайжруулах зорилгоор Олон наст болон тэжээлийн ургамал тариалах технологийн мэдээллийг иргэдэд хүргэж,  “Оорцог энгэр”  малчдын бүлэг 2 га-д, “Сүмбэр айраг” хоршоо 10 га-д. Шивээговь сумын  иргэн /Т.Ганбаатар/ 1 га талбайд тариалалт хийсэн.Мөн “Инвест Ко-оп Монгол” төсөл бэлчээр өтгөрүүлэх олон наст ургамлыг 2 га-д туршилтаар тариад байна“Оорцог энгэр”  малчдын эг 2 гаас 260 кг, “Сүмбэр айраг” хоршоо 10- гаас 50 тн ургац хураан авсан.

йлбхудаг