ХУУЛЬ ЭРХ ЗҮЙ

Мал аж ахуйн салбарт хэрэгжиж буй эрх зүйн баримт бичиг: 

Монгол Улсын хууль

  1. Малын генетик нөөцийн тухай хууль
  2. Мал, амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль
  3. Хөдөө аж ахуйн гаралтай бараа, түүхий эдийн биржийн тухай хууль
  4. Мал хулгайлах гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх тухай хууль
  5. Амьтан, ургамал, тэдгээрийн гаралтай түүхий эд, бүтээгдэхүүнийг улсын хиллэр нэвтрүүлэх үеийн хорио цээрийн хяналт, шалгалтын тухай хууль
  6. Эм, эмнэлгийн хэрэгслийн тухай хууль
  7. Гамшгаас хамгаалах тухай хууль /шинэчилсэн найруулга/
  8. Захиргааны ерөнхий хууль
  9. Зөрчлийн тухай хууль
  10. Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хууль
  11. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль
  12. Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хууль

Улсын Их Хурлын тогтоол

  1. Монгол улсын тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлал-2030
  2. Төрөөс хүнс, хөдөө аж ахуйн талаар баримтлах бодлого
  3. Төрөөс малчдын талаар баримтлах бодлого батлах тухай
  4. Ногоон хөгжлийн бодлого батлах тухай
  5. Эмийн талаар төрөөс баримтлах бодлого батлах тухай
  6. Засгийн газрын 2016-2020 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөр
  7. Монгол улсын эдийн засаг, нийгмийг 2018 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэл
  8. Малчид, үндэсний үйлдвэрлэгчдийг дэмжих зарим арга хэмжээний тухай
  9. Гамшгаас хамгаалах талаар төрөөс баримтлах бодлого, хөтөлбөр батлах тухай
  10. “Ус” үндэсний хөтөлбөр батлах тухай
  11. “Монгол мал” үндэсний хөтөлбөр
  12. Мах, ноолуурын үнийн талаар авах зарим арга хэмжээний тухай
  13. Хууль хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай /Малын  генетик нөөцийн тухай хууль/
  14. Хууль хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай /Мал, амьтны эрүүл мэндийн тухай хууль/
  15. Тогтоолын хавсралтад өөрчлөлт оруулах тухай /2018 оны 41 дүгээр тогтоол/

Засгийн газрын тогтоол

  1. “Эрчимжсэн мал аж ахуйн хөгжлийг дэмжих” үндэсний хөтөлбөр батлах тухай /2018 оны 400 дугаар тогтоол/
  2. Хууль хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай /2018 оны 267 дугаар тогтоол/
  3. Жагсаалт, журам батлах тухай /Хорио цээрийн дэглэм тогтоох өвчний жагсаалт/ /2018 оны 266 дугаар тогтоол/
  4. Мал, амьтны гоц халдварт, халдварт өвчний жагсаалт батлах тухай /2018 оны 225 дугаар тогтоол/
  5. Хууль хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай /2018 оны 188 дугаар тогтоол/
  6. Тогтоол, тогтоолын хавсралтад нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай /2018 оны 187 дугаар тогтоол/
  7. Засгийн газрын агентлагийн талаар авах зарим арга хэмжээний тухай /2018 оны 186 дугаар тогтоол/
  8. Улсын аварга малчин, улсын хошой аварга малчин, улсын аварга саальчин, улсын аварга фермер, улсын аварга тариаланч хамт олон, улсын аварга тариаланч шалгаруулах тухай /2019 оны 15 дугаар тогтоол/
  9. Малын гоц халдварт шүлхий өвчний нөхцөл байдалтай холбогдуулан авах зарим арга хэмжээний тухай/2018 оны 29/
  10. “Малын эрүүл мэнд” үндэсний хөтөлбөр батлах тухай/2018 оны 12/
  11. Мал, махны экспортыг нэмэгдүүлэх талаар авах зарим арга хэмжээний тухай/2017 оны 318/
  12. Малын гоц халдварт өвчингүй, хорио цээрийн тусгаарлагдсан бүс байгуулахтай холбогдуулан зарим арга хэмжээний тухай/2017 оны 284/
  13. Малын гоц халдварт өвчний нөхцөл байдалтай холбогдуулан зарим арга хэмжээний тухай/2017 оны 257/
  14. Хөдөө аж ахуйн салбарын 2017 оны өвөлжилтийн бэлтгэл хангах зарим арга хэмжээний тухай/2017 оны 186/
  15. Жагсаалт шинэчлэн батлах тухай /Гаалийн албан татвараас чөлөөлөх ЖДҮ тоног төхөөрөмж, сэлбэг хэрэгсэл//2017 оны 168/
  16. Мал, мах бэлтгэлийг нэмэгдүүлэх зарим арга хэмжээний тухай/2017 оны 14/
  17. Журам батлах, мал эмнэлгийн хяналтын цэгийн байршил тогтоох тухай/2016 оны 240/
  18. “Мал аж ахуйн үйлдвэрлэлийг дэмжих” дэд хөтөлбөр батлах тухай/2016 оны 114/
  19. Малчдыг дэмжих зарим арга хэмжээний тухай/2016 оны 90/
  20. “Мах хөтөлбөр” батлах тухай/2015 оны 492/
  21. Журам шинэчлэн батлах тухай /”Хонь, тэмээний ноос бэлтгэж, үндэсний үйлдвэрт тушаасан хоршооны гишүүн малчин, мал бүхий этгээдэд мөнгөн урамшуулал олгох журам”//2015 оны 122/
  22. Жагсаалтад нэмэлт оруулах тухай /Ургамлын үр, үрслэг, суулгац, амьтан, түүний үр, хөврөл үр, түүхий мах, дайвар бүтээгдэхүүн болон бичил биетний өсгөвөр, эмгэгт материалын дээжийг улсын хилээр нэвтрүүлэх боомтуудын//2014 оны 190/
  23. Цөм сүргийн үржлийн аж ахуйн талаар авах зарим арга хэмжээний тухай/2013 оны 420/
  24. Журам шинэчлэн батлах тухай /“Үндэсний боловсруулах үйлдвэрт арьс, шир бэлтгэн тушаасан хоршооны гишүүн малчин, мал бүхий этгээдэд мөнгөн урамшуулал олгох  журам”//2013 оны 394/
  25. Малчдын хоршоог хөгжүүлэх талаар авах зарим арга хэмжээний тухай/2013 оны 08/
  26. Хөтөлбөр батлах тухай /Хоршоог хөгжүүлэх//2009 оны 173/
  27. Журам батлах тухай /Малын гоц халдварт өвчний онош//2008 оны 305/
  28. Журам батлах тухай /Малчдаас ноолуур худалдан авах…//2008 оны 260/
  29. Мал хулгайлах гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх сангийн үлгэрчилсэн дүрмийг батлах тухай/2005 оны 02/
  30. Жагсаалт, журам батлах тухай /Ургамлын үр, үрслэг, суулгац, амьтан, түүний үр, хөврөл үр, түүхий мах, дайвар бүтээгдэхүүн болон бичил биетний өсгөвөр, эмгэгт материалын дээжийг улсын хилээр нэвтрүүлэх боомтуудын жагсаалт//2003 оны 173/

Бусад

  1. Төрөөс хүнс, хөдөө аж ахуйн талаар баримтлах бодлогыг хэрэгжүүлэх эхний үе шат (2016-2020 он)-ны төлөвлөгөөг энд дарж үзнэ үү
  2. Монгол мал үндэсний хөтөлбөрийн 2 дахь үе шатны буюу 2016-2021 онд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагааны төлөвлөгөөг энд даржүзнэ үү
  3. Монгол мал үндэсний хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн тайланг энд даржүзнэ үү.
  4. Малын эмийн  улсын бүртгэлийн жагсаалтыг энд даржүзнэ үү.
  5. Малын  эм  үйлдвэрлэх үйл ажиллагаатай 11, малын эм, эмнэлгийн хэрэгсэл импортлох үйл ажиллагаатай 111 аж ахуйн нэгжүүдийн жагсаалтыг энд даржүзнэ үү.
  6. Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн салбарын танилцуулгыг энд даржүзнэ үү.

 

Газар тариалангийн салбарт

Салбарт хэрэгжиж буй эрх зүйн баримт бичиг

Монгол Улсын хууль

  • Тариалангийн тухай хуулийг энд даржүзнэ үү.
  • Ургамал хамгааллын тухай хуулийг энд даржүзнэ үү.
  • Үрийн тариалангийн  даатгалын тухай хуулийг энд даржүзнэ үү.
  • Таримал ургамлын үр сортын тухай хуулийг энд даржүзнэ үү.
  • Нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас чөлөөлөх тухай (импортоор оруулж байгаа хөдөө аж ахуйн зориулалттай шинэ трактор, комбайн, машин механизм, бордоо, ургамал хамгааллын бодисыг 2020 оны 12 дугаар сарын 31-нийг хүртэл хугацаанд нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас чөлөөлөх тухай) хуулийг энд даржүзнэ үү.
  • Гаалийн албан татвараас чөлөөлөх тухай (2017-2018 оны өвөлжилт, хаваржилтад бэлтгэхэд шаардагдах малын тэжээл, өвс, 225.0 /хоёр зуун хорин таван/ мянга хүртэл тонн хүнсний улаан буудай, 10.0 /арван/ мянга хүртэл тонн үрийн улаан буудайг импортлоход гаалийн албан татвараас чөлөөлөх тухай) хуулийг энд даржүзнэ үү.
  • Нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас чөлөөлөх тухай (2017-2018 оны өвөлжилт, хаваржилтад бэлтгэхэд шаардагдах малын тэжээл, өвс, 225.0 /хоёр зуун хорин таван/ мянга хүртэл тонн хүнсний улаан буудай, 10.0 /арван/ мянга хүртэл тонн үрийн улаан буудайг импортлоход нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас чөлөөлөх тухай) хуулийг энд даржүзнэ үү.

Улсын Их Хурлын тогтоол

  • Монгол улсын тогтвортой хөгжлийн үзэл баримтлал-2030-ыг энд даржүзнэ үү.
  • Төрөөс хүнс, хөдөө аж ахуйн талаар баримтлах бодлогыг энд даржүзнэ үү.
  • Засгийн газрын 2016-2020 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийг энд даржүзнэ үү.
  • Монгол улсын эдийн засаг, нийгмийг 2018 онд хөгжүүлэх үндсэн чиглэлийг энд даржүзнэ үү

Засгийн газрын тогтоол

  • Тариалангийн зарим бүс нутгийг тогтоох тухай Засгийн газрын 2018 оны 131 дугаар тогтоолыг энд даржүзнэ үү
  • Хүнсний ногоо үндэсний хөтөлбөр батлах тухай Засгийн газрын 2017 оны 278 дугаар тогтоолыг энд даржүзнэ үү
  • Хөтөлбөр батлах тухай /Жимс жимсгэнэ үндэсний хөтөлбөр/ Засгийн газрын 2017 оны 223 дугаар тогтоолыг энд даржүзнэ үү
  • Үндэсний аян өрнүүлэх тухай /Атрын III аян/ Засгийн газрын 2016 оны 212 дугаар тогтоолыг энд даржүзнэ үү.

Салбарын сайдын тушаал

  • Тариалангийн үйлдвэрлэл эрхлэгчдэд учруулсан хохирлыг тооцох аргачлал /Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэр сайд, Хууль зүй дотоод хэргийн сайд, Сангийн сайдын 2018 оны А-136,А-158,А-210 дугаар тушаал/-ыг энд даржүзнэ үү.
  • Хүнсний буудайг хүлээн авах, хадгалалтын үеийн хэвийн хорогдлыг тооцох аргачлал /Хүнс, хөдөө аж ахуйн сайдын 2016 оны А-80 дугаар тушаал/-ыг энд даржүзнэ үү.
  • Ургамал хамгаалах биологийн гаралтай бодисыг турших, бүртгэх, тэдгээрийг хэрэглэх, бүртгэлээс хасах, устгах журам /Хүнс, хөдөө аж ахуйн сайдын  2016 оны А-63 дугаар тушаал/-ыг энд даржүзнэ үү.
  • Журам батлах тухай (Ургамал, түүний гаралтай хүнсний түүхий эд, бүтээгдэхүүний ул мөрийг мөрдөн тогтоох бүртгэлтэй холбогдсон журам) /Хүнс, хөдөө аж ахуйн сайдын тушаал 2015 оны А-105 дугаар тушаал/-ыг энд даржүзнэ үү.
  • Ургамлын гадаад, дотоод хорио цээртэй өвчин, хөнөөлт шавж, хог ургамал, мэрэгч амьтдын нэрсийн жагсаалт /ХХАА-н сайдын 2015 оны А-90 дугаар тушаал/-ыг энд даржүзнэ үү.
  • Газар тариалангийн үйлдвэрлэлд ашиглах бордооны аюулгүй байдалд тавих шаардлага /Үйлдвэр, хөдөө аж ахуйн сайдын 2013 оны А/105 дугаар тушаал/-ыг энд даржүзнэ үү.
  • Пестицид, химийн бордоо, ахуйн хортон шавж, мэрэгч устгалын болон ариутгал, халдваргүйтгэлийн бодисыг турших, ашиглах журам /Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд, Эрүүл мэндийн сайдын 2009 оны 63/67/87 дугаар хамтарсан тушаал/-ыг энд даржүзнэ үү.
  • Инженерийн хийцтэй худаг, уст цэгийг сэргээн засварлах, шинээр гаргах, санхүүжүүлэх, эзэмших, ашиглах нийтлэг журам /Хүнс, хөдөө, аж ахуйн сайд, Байгаль орчны сайд, Сангийн сайдын 2005 оны 101/189/194 дүгээр хамтарсан тушаал/-ыг энд даржүзнэ үү.

 

Хүнсний салбарт

Монгол улсын хууль

  • Хүнсний тухай хууль-2012
  • Хүнсний аюулгүй байдлыг хангах тухай хууль -2012
  • Органик хүнсний тухай хууль -2017
  • Баяжуулсан хүнсний тухай хууль -2019

Засгийн газрын тогтоол

Засгийн газрын 2016 оны 212 дугаар тогтоолоор “Мах, сүүний анхдугаар аян”-г

Хөнгөн үйлдвэр, жижиг дунд үйлдвэрийн салбарт

Жижиг, дунд үйлдвэр, хоршооны бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулахдаа дараах хууль, эрх зүйн орчины хүрээнд үйл ажиллагаагаа явуулдаг.

  1. Зээлийн батлан даалтын сангийн тухай хууль/2012/
  2. Инновацийн тухай хууль/2012/
  3. Компанийн тухай хууль/2011/
  4. Үйлдвэр, технологийн эрх зүйн байдлын тухай хууль/2009/
  5. Жижиг, дунд үйлдвэрийн тухай хууль/2007/
  6. Засгийн газрын тусгай сангийн тухай хууль/2006 он/
  7. Санхүүгийн түрээс /лизинг/-ийн тухай хууль/2006/
  8. Хоршооны тухай хууль/1998/
  9. Жагсаалт шинэчлэн батлах тухай /Гаалийн албан татвараас чөлөөлөх ЖДҮ тоног төхөөрөмж, сэлбэг хэрэгсэл/ Засгийн газрын 2017 оны 168 дугаар тогтоол